Finansowanie społecznych organizacji muzycznych z 1% OPP w 2016 roku

„Wg stanu na dzień 15 września 2016 r. łączna kwota 1% należnego podatku przekazana na rzecz organizacji pożytku publicznego z rozliczenia za 2015 r. wyniosła 617,5 mln zł i stanowiła 0,76% należnego podatku dochodowego (…) Liczba podatników, którzy w zeznaniach za 2015 r. złożyli wnioski o przekazanie 1% należnego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego wyniosła 13,2 mln, co stanowiła 49% ogólnej liczby podatników (59% liczby podatników wykazujących w zeznaniach należny podatek)”[1].

Od lat widać postępujący wzrost przychodów OPP z tytułu tzw. 1%, a także rosnącą liczbę podatników, którzy decydują się na przekazanie tym organizacji części swojego podatku. W latach 2004-2016 liczba takich podatników zwiększyła się z 80 tysięcy do ponad 13 milionów osób.[2]

Wykres nr 1. Wpływy z tytułu 1% OPP w latach 2009-2016 w milionach złotychźródło: http://www.finanse.mf.gov.pl/

 

114 badanych OPP funkcjonujących w obszarze muzyki i tańca uzyskało z tytułu 1% ogółem 676 516 zł, co plasuje je na dalekim miejscu w stosunku do stowarzyszeń czy fundacji działających na polu charytatywnym; pierwsza dwudziestka największych beneficjentów 1% OPP składa się bowiem wyłącznie z samych organizacji charytatywnych. W czołówce znajduje się Fundacja „Zdążyć z Pomocą”, która uzyskała aż ponad 144 miliony złotych, ostatnia w pierwszej dwudziestce Fundacja „Złotowianka” – niecałe 4 miliony zł.

Biorąc pod uwagę zsumowany budżet wszystkich badanych OPP (23 460 063 zł) należy uznać, że wkład finansowy mechanizmu 1% OPP w finansowanie tych organizacji jest znikomy (2,8%) i w niewielkim stopniu wzrósł w stosunku do roku 2015 (2,6%). Także darowizny nie stanowią w budżecie OPP liczącej się pozycji. Ich udział w zsumowanym budżecie muzycznych OPP stanowi 6,8% (1 602 940 zł). Głównymi źródłami przychodów tych organizacji są środki pochodzące z budżetów publicznych oraz z odpłatnej działalności statutowej i gospodarczej.

W przypadku różnych typów organizacji można zaobserwować istotne różnice w zakresie finansowania działalności z tzw. alternatywnych źródeł (1% OPP, darowizny). Mogą one w pewnych obszarach działalności sięgać nawet około 30 procent przychodów (OPP działające w sferze tańca), w innych stanowić łącznie zaledwie 1,5% (podmioty wspierające orkiestry). Procentowy udział alternatywnych źródeł finansowania w budżetach muzycznych OPP może być w indywidualnych przypadkach bardzo wysoki; zależy to od wielkości budżetu danej organizacji. Zdecydowana większość z nich osiąga wpływy z tytułu 1% dla OPP na poziomie od 1 tysiąca do 5 tysięcy złotych. Aż 10 z badanych 114 organizacji nie otrzymało żadnego wsparcia z tego źródła a zaledwie 6 może poszczycić się przychodami powyżej 20 tysięcy złotych.

wielkość wpływów (w PLN)

liczba organizacji

Tabela 1 . Wpływy z tytułu 1% OPP w organizacjach muzycznych. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

brak wpływów

10

do 1 000

8

1 000 - 5 000

56

5 000 - 10 000

22

10 000 - 20 000

12

20 000 - 47 000

6

 

Do organizacji otrzymujących bardzo wysokie wsparcie z tytułu 1% OPP należą tzw. fundacje pomocowe. Jedna z nich - Polska Fundacja Muzyczna od lat notuje bardzo wysoki poziom przychodów z tego źródła. Otrzymuje również olbrzymią pomoc od darczyńców. Misją tej organizacji jest świadczenie pomocy na rzecz artystów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Dom Muzyka Seniora świadczy zaś swoim pensjonariuszom - emerytowanym muzykom, usługi związane z zapewnieniem godnych warunków życia i zamieszkania. Usługi te są opłacane przez pensjonariuszy, część z nich może jednak liczyć na dofinansowanie swojego pobytu w Domu Seniora z dodatkowych źródeł (darowizny, 1% OPP).

podmiot

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 2. Fundacje pomocowe. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Polska Fundacja Muzyczna

302 922

42 090

260 810

Dom Muzyka Seniora

1 225 496

21 693

26 750

ogółem

1 528 418

63 783

287 560

Ważną rolę w upowszechnianiu muzyki odgrywają liczne w naszym kraju towarzystwa muzyczne. Ich budżety oscylują pomiędzy kwotami rzędu kilkunastu tysięcy złotych aż do ponad półtora miliona. W grupie towarzystw muzycznych posiadających status OPP największy budżet posiada Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne (1 723 874 zł). W znikomym stopniu jest ono jednak zasilane przez środki pochodzące z 1% OPP i darowizny. Imponujące wpływy pochodzące z darowizn mogą zaś odnotować Towarzystwo im. H. Wieniawskiego i Towarzystwo Muzyczne im. E. Kowalika, którego celem jest wspieranie działań aktywnych, niewidomych muzyków (organizacja wspiera np. zespół wokalny Signum składający się w większości z niewidomych artystów). Średni budżet tego typu organizacji wynosi 346 756 zł, średnie wpływy pochodzące z 1% OPP i z darowizn odpowiednio – 3 518 zł oraz 25 781 zł.

towarzystwo muzyczne

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 3. Towarzystwa muzyczne. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Radzyńskie Towarzystwo Muzyczne

188 789

11 356

20 200

Towarzystwo Muzyczne im. K. Nicze

79 379

7 219

0

Stowarzyszenie im. M. Karłowicza

500 284

6 268

33 408

Towarzystwo Muzyczne w Częstochowie

837 732

5 960

10 383

Towarzystwo Muzyczne im. E. Kowalika

161 583

6 964

1 940

Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego

754 102

4 339

265 825

Towarzystwo Mozartowskie

30 373

3 572

0

Towarzystwo Muzyczne Kraczkowa

43 145

3 545

0

Towarzystwo Muzyczne w Przemyślu

214 060

2 227

2 248

Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne

1 723 874

1 930

53 273

Stowarzyszenie Muzyczne w Zabrzu

57 711

1 544

0

Stowarzyszenie Muzyczne w Chojnicach

15 280

1 173

0

Lubartowskie Towarzystwo Muzyczne

15 271

198

0

Lubuskie Towarzystwo Muzyczne

714 057

0

14 836

Pomorskie Towarzystwo Muzyczne

162 054

0

10 390

Towarzystwo Muzyczne w Łukowie

50 405

0

0

ogółem

5 548 099

56 295

412 503


 

[1] Ministerstwo Finansów. Informacja dotycząca kwot 1% należnego podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanych organizacjom pożytku publicznego z rozliczenia za 2015 rok - http://www.finanse.mf.gov.pl.

[2] Tamże.

Wśród podmiotów finansujących orkiestry szczególne miejsce zajmuje Fundacja Sinfonia Varsovia. Budżet tego OPP (wynoszący 4 290 658 zł) znacznie przewyższa przychody większości organizacji tego typu. Rolą Fundacji jest organizacja koncertów dla muzyków publicznej orkiestry Sinfonia Varsovia. To właśnie przychody pochodzące z odpłatnej działalności statutowej stanowią najpoważniejsze źródło budżetu organizacji. Przychody ze źródeł prywatnych (OPP, darowizny) stanowią znikomy ułamek środków zasilających fundację. Znaczną ilość takich środków pozyskuje natomiast Fundacja Muzyczna Orkiestry KWK Anna. Środki prywatne stanowią prawie 40% jej budżetu.

podmiot

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 4. OPP finansujące orkiestry. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Nowa Orkiestra Kameralna

671 560

4 469

6 000

Fundacja Sinfonia Varsovia

4 290 658

4 125

0

Stowarzyszenie Kapela Jasnogórska

189 903

2 922

19 142

Fundacja Muzyczna Orkiestry KWK Anna

122 354

2 374

45 849

ogółem

5 274 475

13 890

70 991

 

Podmioty wspierające chóry należą do najliczniejszych reprezentantów muzycznych OPP. Budżet największej z nich przekracza kwotę pół miliona złotych (Chór Stuligrosza). Mimo, że zsumowane przychody pochodzące z 1% OPP i darowizn w tej grupie organizacji są porównywalne, wiele z podmiotów wspierających chóry (14) nie uzyskało żadnego wsparcia z tytułu darowizn.

organizacja

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 5. OPP wspierające działalność chórów. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Oddział Warmińsko-Mazurski Związku Chórów i Orkiestr

85 172

23 694

0

Chór Stuligrosza

553 929

15 682

0

Limanowa

82 959

13 768

0

Pueri Cantores Sancti Nicolai

29 190

9 690

1 500

Harmonia

83 600

7 269

0

Malborskie Stowarzyszenie Chóru Lutnia

10 963

6 065

1 700

Pueri Cantores Tarnovienses

154 036

5 637

97 075

Chór Camerata

19 968

5 067

0

Cantores Minores

15 056

4 580

5 082

Katolickie Stowarzyszenie Śpiewacze i Muzyczne

9 132

3 583

0

Chór Cecyliański

17 588

3 456

13 455

Górniczy Chór Męski

52 644

3 294

0

Chór Nauczycielski – Ostrów Wielkopolski

42 201

3 189

6 189

Stowarzyszenie Kulturalne Chór Bel Canto

25 366

2 562

3 000

Stowarzyszenie Graduale

5 153

2 561

550

Arion

14 066

2 536

0

Stowarzyszenie Kantylena

17 359

2 219

0

Scherzo

86 733

2 163

4 000

Kaszubski Regionalny Chór Morzanie

75 875

1 698

0

Stowarzyszenie Colnovica

2 884

1 210

30

Zespół Śpiewaczy Św. Cecylia

79 947

1 152

0

Stowarzyszenie Sancta Musica

10 625

397

0

Cantus Firmus

2 142

347

0

Cantica Cantamus

121

121

0

Polihymnia

22 284

0

3 600

ogółem

1 498 993

121 940

136 181

 

Do organizacji, w których zsumowane wsparcie ze źródeł OPP i darowizn stanowiło znaczącą pozycję w budżecie, należy Stowarzyszenie Chłopięcy Chór Katedralny Pueri Cantores Tarnovienses (67%). W tej grupie OPP średni przychód stanowi 56 552 zł, zaś średnie wpływy pochodzące ze źródeł 1% OPP i darowizn odpowiednio- 4 878 zł i 5 447 zł.

Stosunkowo słaby udział finansowania ze źródeł OPP i darowizn można odnotować wśród podmiotów wspierających działalność orkiestr dętych. Udział ten jest jedynie bardzo wysoki w organizacji wspierającej orkiestrę dętą w Sejnach, lecz jedynie ze względu na jej niski budżet. W większości przypadków wsparcie to można uznać za niskie w stosunku do ogółu przychodów OPP.

miasto

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 6. OPP wspierające działalność orkiestr dętych. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Świecie

142 061

4 334

560

Kościan

45 962

3 189

0

Sejny

2 980

2 716

0

Zambrzyce

30 871

1 477

5 000

ogółem

221 874

11 716

5 560

 

Stosunkowo duże wsparcie z tytułu 1% OPP i darowizn uzyskują organizacje wspierające zespoły taneczne. W przypadku Stowarzyszenia Miłośników Sportowego Tańca Towarzyskiego w Krośnie udział tego typu funduszy w całkowitym budżecie jest imponujący (68%), podobnie jak w przypadku Ostrołęckiego Stowarzyszenia Tańca i Sportu, które tylko z tytułu 1% OPP uzyskało środki stanowiące 80% budżetu.

podmiot

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 7. OPP wspierające działalność zespołów tanecznych. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

SMSTT Krosno

118 753

29 991

51 184

Ostrołęckie Stowarzyszenie Tańca i Sportu

34 438

27 438

0

Dzieci Płocka

98 925

13 638

3 200

Remix

89 638

7 523

0

Impuls

20 769

4 858

5 358

DŻET Rzeszów-Boguchwała

143 120

3 753

28 895

PFRT Przemyśl

74 540

1 483

7 650

Dzieci Tańca

58 309

0

0

Stowarzyszenie Pasjonatów Tańca Ego

15 722

0

0

ogółem

654 214

88 684

96 287

 

Mechanizm finansowania 1% OPP znakomicie wykorzystują podmioty wspierające zespoły folklorystyczne. Od lat rekordzistą w uzyskiwaniu tego wsparcia w gronie muzycznych OPP jest Stowarzyszenie Zespół Folklorystyczny Lazurki. W 2016 roku z tytułu 1% OPP uzyskał środki w wysokości 45 941 zł. „Celem statutowym stowarzyszenia jest krzewienie polskiej kultury narodowej i ludowej wśród dzieci i młodzieży w kraju i za granicą (…). Dzięki stowarzyszeniu – oprócz tańców narodowych oraz pieśni i tańców z różnych regionów Polski – dzieci poznają również różnorodność strojów oraz obrzędów i zwyczajów ludowych, a także piękno i bogactwo kultury polskiej. LAZURKI chętnie uczestniczą w życiu kulturalnym nie tylko Bemowa ale całej Warszawy i Polski. Przepiękne polskie ludowe stroje, pieśni i tańce ludowe z różnych regionów Polski, polskie tańce narodowe i folklor Starej Warszawy – Zespół chętnie prezentuje na koncertach w szkołach, szpitalach, na festynach, piknikach i jarmarkach oraz na innych imprezach okolicznościowych i uroczystościach”.[3]

Niebagatelne kwoty z tego tytułu otrzymują również podmioty wspierające zespoły „Ziemia Bydgoska” i „Zamojszczyzna”. Z uwagi na dosyć wysokie przychody tych OPP uzyskane ze źródeł 1% OPP i darowizn środki nie stanowią dużego udziału w całkowitych budżetach owych podmiotów.

zespół folklorystyczny

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 8. OPP wspierające działalność zespołów folklorystycznych. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Lazurki

182 504

45 941

1 538

Ziemia Bydgoska

442 018

14 369

28 684

Ziemia Lubelska

11 388

9 576

0

Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej

25 275

8 904

0

Racławice

15 496

8 434

1 500

Zespół Pieśni i Tańca Warmia

478 610

4 622

2 700

Zamojszczyzna

312 908

4 518

29 318

Zespół Pieśni i Tańca Beskid

32 056

2 825

0

Lasowiacy

12 009

2 474

0

Pokolenia

22 747

2 267

14 367

Bandoska

21 821

1 642

0

Mali Śwarni

26 954

471

0

Lubin

28 670

0

0

ogółem

1 612 456

106 043

78 107

 

Przeciętne wpływy z tytułu 1% OPP i darowizn odnotowują organizacje wspierające szkoły muzyczne. Wyjątek stanowi Stowarzyszenie Piano Forte z Łodzi, które z tych źródeł finansuje aż 42% swojej działalności. Aż 3 na 8 badanych podmiotów nie uzyskało w 2016 roku żadnych środków z tytułu darowizn. Godne odnotowania jest wsparcie Stowarzyszenia Crescendo środkami z 1% OPP, które stanowiły 21% budżetu organizacji. Niemałe środki z tego tytułu pozyskało także Stowarzyszenie na rzecz Bielskiej Szkoły Muzycznej (10 033 zł).

podmiot działający na rzecz rozwoju szkół muzycznych

przychód ogółem (w PLN)

1% OPP (w PLN)

środki prywatne (w PLN)

Tabela 9. OPP wspierające szkoły muzyczne. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

Stowarzyszenie Crescendo

90 042

19 167

0

Stowarzyszenie na Rzecz Bielskiej Szkoły Muzycznej

70 345

10 033

0

Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły w Oświęcimiu

86 484

0

0

Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły w Sochaczewie

105 686

3 620

2 250

Piano Forte w Łodzi

103 495

2 726

41 316

Stowarzyszenie Pomocy Szkole we Wrocławiu

124 926

5 044

4 096

Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły w Lesznie

113 812

4 790

11 068

Fundacja w Bystrzycy Kłodzkiej

100 853

1 744

480

ogółem

795 643

47 124

59 210

 

Analiza różnych typów muzycznych OPP pozwala na wyciągnięcie pewnych wniosków dotyczących alternatywnych źródeł finansowania tych organizacji (1% OPP, darowizny). Mimo, że ogólny średni udział finansowania organizacji muzycznych z 1% OPP jest niski (2,8%), wśród przedstawionych typów organizacji możemy wyróżnić takie, które odnotowują zdecydowanie wyższy poziom absorpcji tych środków. Należą do nich OPP zajmujące się tańcem (średnie dofinansowanie – 9 854 zł) oraz organizacje wspierające zespoły folklorystyczne. Grupa podmiotów wspierających zespoły regionalne była jednym z największych beneficjentów mechanizmu 1% OPP (średnie wpływy z tego tytułu wynosiły 8 157 zł), niemniej z racji wysokich przychodów, udział procentowy tej grupy środków w ich budżetach nie był już tak wysoki. W stosunkowo niskich budżetach podmiotów zajmujących się wspieraniem chórów procentowe udziały środków pochodzących z 1% OPP i darowizn były z kolei znacznie wyższe, mimo niższych średnich przychodów z tytułu 1% OPP (4 878 zł).

rodzaje podmiotów

wpływy z 1% w stosunku do przychodów ogółem (w %)

wpływy ze źródeł prywatnych w stosunku do przychodów ogółem (w %)

średnie wpływy z 1% (w PLN)

przychody ogółem (w PLN)

Tabela 10. Dane wg sprawozdań merytorycznych OPP za 2016 rok – źródło: http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl

zespoły taneczne

13

15

9 864

654 214

organizacje wspierające chóry

8

9

4 878

1 498 993

zespoły folklorystyczne

6,5

4,8

8 157

1 612 456

podmioty wspierające szkoły muzyczne

6

7,4

5 890

795 643

orkiestry dęte

5,3

2,5

2 929

221 874

towarzystwa muzyczne

1

7,4

3 518

5 548 099

podmioty wspierające orkiestry

0,2

1,3

3 472

5 274 475

 

Szczegółowa analiza przypadków pokazuje jednak, że mimo generalnie niskiego udziału alternatywnych źródeł finansowania w budżetach OPP, dla niektórych z nich środki te stanowią główne wsparcie finansowe działalności statutowej.

W oparciu o prowadzone przeze mnie badania od 2013 roku mogę stwierdzić, że udział finansowania muzycznych OPP z mechanizmu 1% w budżetach stowarzyszeń i fundacji nie uległ zmianom – oscylując pomiędzy 2,6 – do 2,9%. W tym czasie znacząco zwiększyło się finansowanie organizacji charytatywnych z 1% OPP. Wskazuje to na podnoszone przeze mnie we wcześniejszych publikacjach zjawisko szczególnych preferencji społecznych w zakresie wspierania inicjatyw charytatywnych i dość niskie – kulturalnych. Być może w świadomości Polaków głęboko zaszczepiło się przeświadczenie, że wspieranie kultury jest domeną państwa i samorządu. I to właśnie środki publiczne w dużej mierze umożliwiają działalność instytucji trzeciego sektora w kulturze.

 Jerzy Łysiński
2017-08-28


[3] Źródło: http://lazurki.pl/stowarzyszenie

 
Podziel na strony
 
 
 
 
powrót

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij